Osoba współpracująca

Wynagrodzenie osoby współpracującej

Wynagrodzenie, które właściciel firmy wypłaca osobie współpracującej nie może być niestety zaliczone do kosztów związanych z prowadzeniem firmy, tak jak ma to miejsce w przypadku pracownika, który jest dla niego obcą osobą. Zasada ta ma zastosowanie również w sytuacji, gdy między przedsiębiorcą a współpracującym małżonkiem istnieje rozdzielność majątkowa.
Należy pamiętać o tym, by wynagrodzenie osoby współpracującej było ustalone w wysokości zbliżonej do wynagrodzenia rynkowego. Urząd skarbowy może nałożyć kary, jeżeli stwierdzi, że wynagrodzenie jest zaniżone i nie odpowiada wartości pracy wykonywanej przez osobę współpracującą.

Jednak do kosztów mogą być zaliczone inne wydatki związane z zatrudnieniem osoby współpracującej – diety, koszty podróży służbowej, wydatki na kursy i szkolenia czy koszty związane z użytkowaniem firmowego samochodu.

Warto pamiętać, że nieodpłatna praca traktowana jest w przepisach jak przychód, od którego przedsiębiorca musi zapłacić podatek dochodowy. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek, który dotyczy osób współpracujących, czyli rodziny.

Obowiązek opodatkowania nieodpłatnej pracy nie ma zastosowania wtedy, gdy na rzecz przedsiębiorcy pracują osoby, z którymi jest blisko spokrewniony, czyli zaliczające się do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków darowizn. Do tych grup zaliczają się m.in. następujące osoby:

• małżonek,
• zstępni, czyli dzieci własne i przysposobione, wnuki, prawnuki,
• wstępni, czyli rodzice, dziadkowie, pradziadkowie,
• pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie, zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców.

Opodatkowanie wynagrodzenia osoby współpracującej

Należy pamiętać o tym, że to przedsiębiorca jest zobowiązany do tego, aby w trakcie roku obliczać i odprowadzać należne zaliczki na podatek dochodowy za osobę współpracującą. Składki te powinny być wpłacane do urzędu skarbowego, właściwego dla przedsiębiorcy.

Po zakończeniu roku podatkowego (do końca lutego następnego roku), przedsiębiorca powinien sporządzić PIT-11, czyli informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy osoby współpracującej. Jeden egzemplarz dokumentu przekazuje osobie współpracującej, zaś drugi przesyła do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby współpracującej.
Do końca stycznia następnego roku przedsiębiorca powinien również złożyć deklarację PIT-4R za zakończony rok podatkowy, w której informuje o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy osoby współpracującej. Dokument ten powinien zostać wysłany do urzędu skarbowego właściwego dla przedsiębiorcy ze względu na jego adres zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej.

Gdy osoba współpracująca świadczy prace nieodpłatnie na rzecz właściciela firmy, nie ma on obowiązku składania do urzędu skarbowego deklaracji, związanych z opodatkowaniem dochodu osoby współpracującej.

Pomimo tego, że przedsiębiorca nie może zaliczyć wynagrodzenia osoby współpracującej do kosztów związanych z działalnością firmy, wynagrodzenie to stanowi dla osoby współpracującej dochód. Powinien on zostać uwzględniony w rocznej deklaracji PIT i opodatkowany. W związku z powyższym, w przypadku zatrudniania osób współpracujących można mówić o podwójnym opodatkowaniu wynagrodzenia – u przedsiębiorcy i u osoby współpracującej.