Spis z natury na dzień rozpoczęcia działalności

Kiedy należy dokonać spisu z natury?

Podatnicy są zobowiązani do sporządzenia spisu z natury w następujących przypadkach:

• na dzień 1 stycznia,
• na koniec każdego roku podatkowego,
• na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego,
• w przypadku zmiany wspólnika lub zmiany proporcji udziałów wspólników,
• likwidacji działalności.

Spisowi podlegają:

• towary handlowe,
• materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze,
• półwyroby,
• produkcja w toku,
• wyroby gotowe,
• braki i odpady.

Jeśli na dzień rozpoczęcia działalności przedsiębiorca nie będzie posiadał majątku, który podlega  ujęciu w spisie, w KPiR należy wpisać 0,00 zł jako wartość z wykonanego spisu z natury.

Remanent powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały oraz zakończony i zaopatrzony w podpisy osób uczestniczących w spisie. Wycena spisu powinna być dokonana najpóźniej 14 dnia od dnia jego zakończenia.

W przypadku prowadzenia:

• księgarń i antykwariatów księgarskich – spisem z natury można obejmować jedną pozycją wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne;
• działalności kantorowej – spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe;
• działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw – spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki;
• działów specjalnych produkcji rolnej – spisem z natury należy objąć niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

Sposób wyceny w spisie z natury

• materiały i towary handlowe – wg cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia,
• półwyroby (półfabrykaty), wyroby gotowe i braki własnej produkcji – wg kosztów wytworzenia,
• odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową – wg wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania,
• niesprzedane wartości dewizowe – wg cen zakupu z dnia sporządzenia spisu, a w dniu kończącym rok podatkowy, jednak w wysokości nie wyższej niż kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski w dniu kończącym rok podatkowy,
• wartość rzeczy zastawionych – wg wartości rynkowej,
• produkcja niezakończona (przy działalności usługowej i budowlanej)   – wg kosztów wytworzenia, z tym że nie może to być wartość niższa od kosztów materiałów bezpośrednich zużytych do produkcji niezakończonej,
• produkcja zwierzęca – wg cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, z uwzględnieniem gatunku, grupy i wagi zwierząt.

Wartość spisu z natury można wpisać do KPiR w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Arkusz spisu z natury powinien zawierać:

• imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwa firmy),
• data sporządzenia spisu,
• podpisy osób sporządzających spis, uczestniczących w spisie,
• numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury,
• szczegółowe określenie towaru,
• rodzaj towarów,
• jednostkę miary,
• ilość stwierdzoną w trakcie spisu,
• cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
• wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
• łączna wartość spisu,
• wartość pomniejszenia, o którym mowa w § 29 (pomniejszenie kosztów w związku z nieopłaconymi wydatkami art. 24d), ze wskazaniem pozycji spisu z natury i pozycji w księdze, z którymi związane jest pomniejszenie,
• podpisy osób sporządzających spis, w tym właściciela firmy (wspólników),
• klauzula „Spis zakończono na pozycji…”.

Zestawienie należy przechowywać łącznie z KPiR.

Wpływ spisu z natury na ustalenie kosztów obniżających przychód poniesionych w roku podatkowym dla prowadzących KPiR

Aby wyliczyć wartość kosztów uzyskania przychodu poniesionych w roku podatkowym należy

• do wartości spisu z natury na początek roku podatkowego doliczyć wartość zakupu towarów handlowych (materiałów), a następnie pomniejszyć o wartość spisu z natury sporządzonego na koniec roku podatkowego,
• kwotę wynikającą z tego obliczenia powiększyć o kwotę wydatków oraz pomniejszyć o wartość wynagrodzeń w naturze w tej części, w której wydatki (koszty) związane z wynagrodzeniami w naturze zostały zaksięgowane w innych kolumnach księgi przychodów i rozchodów.