Ustalenie wartości początkowej środka trwałego

Co to jest wartość początkowa środka trwałego?

Chcąc dokonać amortyzacji zakupionych środków trwałych, przedsiębiorca musi ustalić ich wartość początkową. Co do zasady wartość tą stanowi cena ich nabycia, na którą składają się także wydatki towarzyszące zawarciu transakcji. W przypadku brak możliwości ustalenia ceny nabycia, przedsiębiorca powinien dokonać jej wyceny rynkowej.

Zakup środka trwałego

Wartością środka trwałego będzie cena netto (bez podatku VAT) wyrażona w dokumencie sprzedażowym. Za dokument sprzedażowy można uznać – fakturę VAT, skorygowaną fakturę VAT, rachunek oraz dowód wewnętrzny.

Samodzielne wytworzenie środka trwałego

Jest to sytuacja, w której przedsiębiorca sam wytwarza środek trwały (używa do tego pracy własnej lub swoich pracowników). Przedsiębiorca może zarówno wytworzyć nieruchomość np. wybudować budynek jak i tworzyć rzeczy ruchome np. meble czy przyczepy samochodowe lub komputery. W tej sytuacji wartość środka trwałego jest równa kosztom poniesionym na wytworzenie. Do kosztów zalicza się:

• koszty produktów do budowy środka np. beton, drewno, elektronika
• koszty przygotowania np. terenu pod budowę, zakupu narzędzi
• koszt uzyskania zezwoleń np. opłaty w urzędzie, notariusz
• koszty związane z badaniami, ekspertyzami, wycenami itp.
• koszty robót montażowych i budowlanych np. koszty przyłącza gazowego lub faktura za złożenie maszyny
• koszty wynagrodzeń pracowników związane z wytworzeniem środka trwałego

Środki uzyskane w drodze darowizny, aportu, wzajemnych rozliczeń

W sytuacji gdy przedsiębiorstwo uzyska wkład wniesiony przez wspólnika lub otrzyma darowiznę często nie jest możliwe dokładane ustalenie wartości rzeczy. W takim przypadku, wartość początkową tychże środków co do zasady przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez przedsiębiorcę, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia.

Współwłasność rozliczana na zasadzie proporcji

W przypadku, gdy nabyty środek trwały stanowi współwłasność przedsiębiorcy, wartość początkową  ustala się w proporcji jego wartości adekwatnej do  udziału we własności zakupionej maszyny albo innego środka trwałego.  Wyjątek od tej zasady stanowią środki trwałe, stanowiące wspólność majątkową małżonków, chyba że są wykorzystywane w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie, zarówno przez męża, jak i żonę.